تكامل فكر سياسى شيعه

از شورى.. تا ولايت فقيه

أحمد كاتب

 

 

پيشگـفتار

بخش نخست

نظريه الهى بودن امامت اهل بيت

فصل اول: شورى نظريه اهل بيت

 

   برداشت امام على از اولويت

   امام على وشورى

   امام حسن و شورى

   امام حسين و شورى

   دورى جستن امام سجاد از امر سياست

   انتخاب سليمان بن صرد الخزاعى به پيشوائى شيعيان

 

فصل دوم: از شورى .. تا حكومت موروثى

   ديدگـاه كيسانيان

   ديدگـاه وعملكرده سياسى امام باقر

   ديدگـاه و عملكرد سياسى امام صادق

   عباسيان و نظريه امامت

   ديدگـاه معارضان شيعه (حسنيان)

   ديدگـاه عمومى شيعه

 

فصل سوم: زمينه هاى تفكر امامت الهى

   ديدگـاه سياسى امويان

   واكنش شيعى

   امامت الهى

   فلسفه عصمت

   ضرورت وجود عالم ربانى ومسأله تفسير قرآن

   شايسته ترها وشايسته ترين

   از "عصمت" .. تا "نصّ"

  

فصل چهارم: پايه هاى نظريه "امامت"

 

   "وصيّت" جانشين "نصّ"

   "عقل" جانشين "وصيت"

    معجزه جانشين "عقل"

   انحصار امامت در اعقاب امام حسين

   چگـونگـى ارثى بودن در مسأله امامت

   تداوم امامت تا روز قيامت

   اگـر امام شناخته نشود تكليف چيست؟

   امامت و اصل پنهانكارى

 

فصل پنجم : موانع رشد نظريه امامت الهى

 

   فلسفه عصمت واطاعت مطلق

   ديدگـاه اهل بيت در مورد عصمت

   تغيير در مشيّت الهى ، يا پديده (بداء)

   امامت موسى كاظم

   واقفيان

   امامت على رضا وجنبش هاى علوى در زمان او

   مأمون وامام رضا

   جنبش ابراهيم بن موسى كاظم در يمن

   قيام  در كوفه

   قطعيان

   امامت جواد  وعلى هادى ، وبحران خردسالگـى

   امامت حسن عسكرى .. باز هم تغيير در مشيّت الهى

 

فصل ششم : به سوى امامت اثنى عشرى

 

   تولد نظريه اثنى عشرى

   چالش در مسأله امامان خردسال

   چالش در مسأله تغيير مشيّت الهى

 

بخش دوم

فرضيه وجود المهدى

(محمد بن الحسن العسكرى)

 

مقدمه : دوران حيرت

  وفات امام حسن عسكرى

   ادعاى امامت جعفر بن على

   قائلين به انقطاع امامت

   عقب نشينان

   قائلين به مهدويت امام عسكرى

   گـروه محمديه (نفيسيه)

   واقفيان

   الجنينون

   اثنا عشريون

   عصر حيرت

 

فصل اول: ادله وجود "امام محمد بن حسن عسكرى"

           مبحث اول: استدلال فلسفى

                      مطلب اول: بحث عقل

                      مطلب دوّم: گـامهاى تقلى از طريق عقل

          مبحث دوّم :ادله نقليه بر وجود "المهدى"

          مبحث سوّم: ادله تاريخى بر وجود "المهدى"

                       مطلب اول: ولادت مهدى ، تاريخ ولادت ، كيفيه ولادت

                                     داستان ولادت مهدى به روايت طوسى ، ولادت پنهانى

                                    مشاهده مهدى در حيات پدر

                                    ظهور مهدى در موقع مرگپدرش

                               تلاش براى دستگـيرى مهدى

                    مطلب دوّم : شهادت گـواهى  نواب اربعه

                    مطلب سوّم: نامه هاى مهدى

    مبحث چهارم: دليل اعجازى بر وجود "مهدى"

    مبحث پنجم: دليل اجماع

   مبحث ششم: الغيبه

                 مطلب اول: لماذا الغيبه؟

                مطلب دوم: جاى غيبت كجا است؟

                مطلب سوّم: مدت غيبت چقدر مى باشد؟

                مطلب چهارم:چگـونه از هويت مهدى متأكد شويم؟

                مطلب پنجم: علائم ظهور

 

فصل دوّم : مناقشه نظريه مهدويه (اثنى عشريه)

         مبحث اول:

        آيا امام محمد بن حسن عسكرى ، حقيقتى است تاريخى؟ يا فرضيه فلسفى؟

             اميد مهدويت به امام كاظم منتقل مى شود

             امام رضا مهدويت خودش را نفى مى كند

            جايگـاه مهدويت در تاريخ اسلامى

            مهدويت امام على

            مهدويت محمد بن الحنفيه

           مهدويت ابى هاشم

           مهدويت طيّار

            انحصار مهدويت در بيت فاطمى

           مهدويت ذى النفس الزكيه

          مهدويت امام باقر

          مهدويت امام صادق

          مهدويت اسماعيل

          مهدويت الديباج

          مهدويت محمد بن عبد الله الافطح

         مهدويت امام كاظم

        مهدويت  محمد بن القاسم

        مهدويت يحيى بن عمر

        مهدويت محمد بن على الهادى والحسن العسكرى

       مهدويت القائم المجهول

  مبحث دوم:  عوامل فلسفى براى بوجود آمدن نظريه مهدويت

  مبحث سوّم: نقد دليل نقلى (روائى)

                 ردّ دليل اثنى عشرى

  مبحث چهارم: نقد دليل تاريخى

                 مطلب اول: روايات  ضد و نقيض

                              روايت حكيمه

                              روايت ابى الاديان بصرى

                مطلب دوّم: ارزيابى سند روايات تاريخى

                مطلب سوّم: تحقيق در شهادت نواب اربعه

                مطلب چهارم: به چه صورت دستخط "امام مهدى" را بشناسيم؟

 

  مبحث  پنجم: حقيقت داستانهاى معاجز چه مى باشد؟ 

 مبحث ششم: فرو ريختن دعواى اجماع

 

فصل سوّم: به چه صورت نظريه "المهدى" بوجود آمد؟

        مبحث اول: تناقض مسأله غيبت با مسأله امامت

        مبحث دوّم: وضع سياسى عمومى قبل و بعد از غيبت

                    قسمت اول: نظام سياسى عباسى

                    قسمت دوم: اوضاع مخالفين دولت عباسى

                                 عصيانهاى علويان در شب غيبت

                                قيامهاى شيعيان اسمعيلى در يمن وشمال آفريقا

                                تعاطف خلفاى عباسى با علويان

       مبحث سوّم: علائم ظهور كدام اند؟

       مبحث چهارم: نقش غلات (تندروها) باطنيه در ساختن نظريه مهدويت

       مبحث بنجم نقش تبليغ در تثبيت فرضيه مهدويت

 

بخش سوّم

تكامل فكر سياسي شيعه

در "عصر غيبه"

 

فصل اول: آثار منفى نظريه غيبت

     مبحث اول:  نظريه تقيه وانتظار

     مبحث دوّم: موضعگـيرى منفى از اجتهاد و ولايت فقيه

                 مطلب اول: موضعگـيرى منفى از اجتهاد

                 مطلب دوّم: موضعگـيرى منفى از ولايت فقيه

   مبحث سوّم: موضعگـيرى درباره عمل اصلاح جامعه

   مبحث چهارم: موضعگـيرى منفى در برابر اقامه حدود

   مبحث پنجم: تحريم جهاد در "عصر غيبت"

   مبحث ششم: موضعگـيرى در مقابل حكم زكات

   مبحث هفتم: موضعگـيرى در برابر خمس وانفال

   مبحث هشتم: موضعگـيرى در ازاى نماز جمعه

 

فصل دوم: مقدمه تغيير در جنبش تشيع

   مبحث اول: بازكردن درب اجتهاد وحل عقده تشريع در "عصر غيبت"

   مبحث دوم: فرضيه نيابت واقعى از امام مهدى در قضاء

   مبحث سوّم: موضعگـيرى مثبت نسبت به قانون أمر به معروف ونهى از منكر

   مبحث چهارم: فقيه اخراج زكات را به عهده مى گـيرد

   مبحث پنجم: دگـرگـونى در حكم خمس ، از اباحه.. تا وجوب

  مبحث ششم: برگشت به نماز جمعه

 

 

فصل سوّم: دگـرگـونى در نظريه سياسى شيعيان در "عصر غيبت"

    مبحث اول: نظريه نيابت عامه محدود

                 حركت سربداران

                    دولت مشعشعيه در خوزستان

   مبحث دوم: نظريه نيابت مُلكى (پادشاهى)

                 نظريه ملكى (پادشاهى) مستقل

    مبحث سوم: نظريه مرجعيت دينى

    مبحث چهارم: حركت اخباريه

                    گـروه شيخيه ونظريه "ركن چهارم"

                    حركت بابيه

   مبحث بنجم: نظريه ولايت فقيه

                  تطوير نظريه امامت

   مبحث ششم: حركت ديموكراسى اسلامى

                 مشروطه يا مشروعه؟

   مبحث هفتم: جمهورى اسلامى و ولايت فقيه

                خمينى نظريه انتظار را نقد مى كند

                ضرورت امامت در "عصر غيبت"

                ادله نقليه ، ولايت الهى ، مرزهاى ولايت فقيه ، بحران تزاحم در ميان فقهاء

                جمهورى اسلامى ، ولايت مطلقه فقيه

   مبحث هشتم: ديكتاتورى دينى

              مطلب اول: نقد نظريه نيابت عامه

              مطلب دوم: نقدِ نظريه ولايت فقيه

              مطلب سوم: ملغى سازى نقس سياسى امت

 

خاتمه

آينده فكر سياسى شيعى:

شورى.. و ولايت امت بر خود